Lekka mżawka 6°C

Formy ochrony przyrody

Formy ochrony przyrody

PARK NARODOWY

Park Narodowy "Ujście Warty"

Park Narodowy ,,Ujście Warty” powstał w miejsce istniejącego od 1977 r. rezerwatu przyrody Słońsk oraz części Parku Krajobrazowego Ujście Warty.
Park jest unikalną na skalę europejską ostoją ptaków wodnych i błotnych. Żyje tu prawie 240 gatunków ptaków, z czego około 160 to gatunki lęgowe, 34 gatunki ssaków i 390 gatunków roślin naczyniowych. Ze względu na szczególne znaczenie tego terenu, zwłaszcza dla ptaków wodnych i błotnych, rezerwat Słońsk został w 1984 r. objęty konwencją Ramsar, której celem jest ochrona terenów podmokłych, ważnych jako siedlisko życiowe ptaków. Obecnie jednym z pierwszych zadań parku będzie wpisanie na listę konwencji całego obszaru parku narodowego.
W okresie wiosennym i jesiennym przebywa tu 100.000 perkozów, kaczek, mew, rybitw, siwek, kormoranów, gęgaw, ohar, łabędzi, a także tak rzadkich ptaków, jak czaple -modronosa, biała, nadobne, bernikle - kanadyjska i bladolica, gęś tybetańska, kozarka, a wśród ptaków drapieżnych orzeł bielik.
Park rozpoczął swoją działalność z dniem 1 lipca 2001 r. Położony jest w historycznej delcie ujścia Warty do Odry, na terenie województwa lubuskiego. Jego powierzchnia wynosi 7955,86 ha, a powierzchnia otuliny to 10453,99 ha. Od 31 maja 1996 roku funkcjonuje tu Centrum Edukacji Przyrodniczej w Chyrzynie, gdzie prowadzone są regularne zajęcia terenowe i laboratoryjne dla młodzieży szkolnej i akademickiej. Tematyka zajęć ukierunkowana jest na tereny podmokłe, ich znaczenie i sposoby ochrony. W ramach edukacji przyrodniczej organizowane są m.in. pokazy slajdów, wycieczki, zajęcia tematyczne jednodniowe, jak również kilkudniowe warsztaty ekologiczne, obozy ornitologiczne, ćwiczenia terenowe dla studentów.
Na terenie parku istnieje obecnie kilka szlaków pieszych i rowerowych, a także dwie ścieżki przyrodnicze - "Ptasim szlakiem", prowadząca przez najatrakcyjniejsze tereny byłego rezerwatu Słońsk oraz "Przyrodniczy Ogród Zmysłów", przy dyrekcji parku. Na mocy porozumienia z Zarządem Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego, teren parku jest także udostępniony dla amatorskiego połowu ryb, w wyznaczonych miejscach.

PARK KRAJOBRAZOWY

Parki Krajobrazowe to forma ochrony, którą stosuje się dla zachowania wybitnych walorów krajobrazowych.

Park Krajobrazowy "Ujście Warty" utworzony w 1996 roku zajmuje obecnie obszar 20 532,46 ha.
Obejmuje on gminy: Słońsk, Witnicę, Kostrzyn, Boleszkowice i Górzycę. W centrum parku znajduje się fragment Kostrzyńskiego Zbiornika Retencyjnego, którego większa część weszła w skład Parku Narodowego "Ujście Warty". Cechą dominującą w krajobrazie są rozległe i podmokłe łąki i pastwiska. Przecinająca je sieć rzek i kanałów jest pozostałością rozbudowanej niegdyś sieci hydrograficznej rzeki Warty. Lasy zajmują tylko kilka procent powierzchni, są jednak niezwykle cenne. Park ten nie posiada otuliny. Ochroną objęte zostały tereny podmokłe w dolinach dużych rzek, mających istotne znaczenie dla rozrodu i bytowania ptactwa wodnego i błotnego. W świecie roślin i zwierząt stwierdza się istnienie 30 gatunków ssaków i ponad 390 gatunków roślin naczyniowych w blisko 50 zespołach roślinnych.

W granicach parku jest wiele rozproszonych, lecz wartych zwiedzenia zabytków architektury i obiektów o historycznym znaczeniu. Ewenementem Kostrzyna są wzniesione na brzegu Odry ruiny twierdzy z widocznymi fortami z XVI wieku, pozostałościami zamku, kościoła, kamienic i torów tramwajowych z 1925 roku. W Dąbroszynie znajduje się kompleks pałacowo folwarczny z XVII wieku i przyległy park w stylu barokowym.
19 czerwca 2001 roku Rozporządzeniem Rady Ministrów został utworzony Park Narodowy "Ujście Warty" o powierzchni ok. 8000 ha. W lipcu 2001 roku z obszaru Parku Krajobrazowego został wydzielony teren o powierzchni ok. 8000 ha, pozostały obszar (ponad 20 tys. ha) do chwili obecnej administrowany jest przez Park Krajobrazowy "Ujście Warty" z siedzibą w Witnicy.

ZESPÓŁ PRZYRODNICZO-KRAJOBRAZOWY

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy ,,Jezioro Wielkie”

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy utworzony został uchwałą Rady Miasta Witnica z dnia 29.12.1994 r. o numerze VII/56/94, posiada powierzchnię 3.768 ha w tym 91,5% lasów, 2,0% wód, 6,5% innych terenów. Zespół został w całości utworzony z lasów Witnicko – Dębniańskich, chroni interesujący i zróżnicowany krajobraz młodoglacjalny krawędzi wysoczyzny ze zróżnicowaną szatą roślinną, dobrze zachowanymi lasami liściastymi, głównie buczynami oraz naturalnymi zbiornikami wodnymi i torfowiskami. Występuje tu kilkadziesiąt rzadkich i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. Jedna z atrakcji stanowi gniazdujący w liczbie trzech par bielik. Zespół przyrodniczo – krajozowy ,,Jezioro Wielkie” obejmuje kompleks leśny rozciągający się na północ, północny – wschód, północny – zachód i zachód od Witnicy.
Obszar lasów Witnicko – Dębniańskich obejmujących tereny na północ i wschód od zespołu przyrodniczo – krajobrazowego ,,Jezioro Wielkie” są uznane za obszary chronionego krajobrazu.

 

OBSZARY NATURA 2000

 

PLC080001 Ujście Warty
Typ Ostoi J
Powierzchnia 33297,4 ha (w gminie Witnica 8.510,9 ha)

Obszar obejmuje terasę zalewową Warty, przy jej ujściu do Odry, wraz z Kostrzyńskim Zbiornikiem Retencyjnym i fragmentem doliny Odry, poprzecinaną licznymi odnogami cieków, starorzeczami i kanałami. Na terenach zalewowych dominują okresowo zalewane łąki i pastwiska, szuwary, zarośla wierzb i łęgi wierzbowe. Prawie co roku około 1/3 obszaru jest zalewana przez wodę, roczne wahania jej poziomu dochodzą do 3,5 m, a najwyższy poziom wody występuje przeważnie w marcu lub kwietniu. Zdarzają się ponadto silne wahania poziomu wód pomiędzy wczesną wiosną i późną jesienią. Na obszarze poza wałami dominują ekstensywnie użytkowane łąki i pola orne. Na krawędzi dolin wykształciły się płaty muraw kserotermicznych.

Obszar obejmuje: Park Narodowy Ujście Warty (7 955,86 ha; 2001), część Parku Krajobrazowego Ujścia Warty (28 487,8 ha; 1996), rezerwat przyrody Lemierzyce (3,3 ha; 1970) i rezerwat przyrody Pamięcin (11 ha; 1972, 2003), rezerwat przyrody Dolina Postomin (2004) Fragment obszaru stanowi ostoja Ramsar Słońsk (4 244 ha; 1984).


PLB320015 OSTOJA WITNICKO-DĘBNIAŃSKA
Typ Ostoi J
Powierzchnia 46993,1 ha (w gminie Witnica 10.582,5 ha)

Fragment lasów położonych na północ od doliny Warty, zlokalizowanych w strefie krawędziowej doliny i na obszarze do niej przyległym oraz kompleks leśny ciągnący się po Dębno i dolinę Myśli. Obszar wyróżnia się dużą lesistością. Zasadniczą część kompleksu leśnego stanowią lasy gospodarcze, w których znajdują się liczne torfowiska mszarne. Zachodnią część obszaru rozcinają ekosystemy rzeki Myśli i jej dopływu Kosy. Na obrzeżach rzek o silnie meandrujących korytach znajdują się niewielkie starorzecza o różnym stopniu lądowienia i procesów torfotwórczych, a także rozległe enklawy zbiorowisk wodno-bagiennych, szuwarowych i leśnych. Na całym obszarze występują różnej wielkości zbiorniki wodne. Są to zarówno jeziora dystroficzne, jak i duże zbiorniki eutroficzne. Charakterystycznym elementem krajobrazu są torfowiska. Teren jest w małym stopniu zurbanizowany i przekształcony antropogenicznie.

Występują następujące formy ochrony: Rezerwat Przyrody: Bogdaniec I (20,8 ha) Bogdaniec II (39,7 ha) Bogdaniec III (11,2 ha) Czapli Ostrów (16,5 ha) Długogóry (120,4 ha) Obszar Chronionego Krajobrazu: "A" (Dębno Gorzów) "B" - Myślibórz "IV" OCK woj. lubuskiego Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy: Jezioro Wielkie

Rezerwat Przyrody Bogdaniec 1
Rezerwat o statusie ochrony częściowej, obejmujący fragment lasu mieszanego o charakterze dąbrowy wielogatunkowej. W II piętrze drzewostanu występuje grab w zmieszaniu z bukiem i dębem. 6Db, 2Bk, 2Gb sporadycznie modrzew, brzoza, wiąz, olsza w wieku 170 lat. Podszyt tworzy grab, dąb, brzoza. Na uwagę zasługują tu wzorcowe zespoły leśne: zachodniopolski grąd grabowy z przytulią leśną (Galio Carpinetum) na granicy zasięgu jego rozprzestrzeniania, buczyna pomorska (Melico - Fagetum) i las bukowo - dębowy (Fago – Quercetum).
W runie występują: marzanka wonna, przytulia leśna, miodunka ćma, kupuwka Aschersona, przeniec gajowy, czyściec leśny, szczyr trwały, kłosownica leśna, groszek wiosenny, perłówka jednokwiatowa, marzannka wonna, zawilec gajowy, przylaszczka, żywiec cebulkowy i inne.
Konfiguracja terenu jest urozmaicona wąwozami, toteż siedliska, jak i zespoły leśne, układają się mozaikowo. Godne zachwytu są wspaniałe drzewostany liściaste z dębami sięgające do 40 m wysokości. Wyjątkowo dorodne są tu graby, które wysokością dorównują dębom.

Ponadto występują obszary chronionego krajobrazu:
1. Lasy Witnicko - Dębnieńskie na terenie gminy Witnica - 2969 ha
2. Lasy Witnicko - Dzieduszyckie na ternie gminy Witnica – 1575 ha

 

Użytki ekologiczne

Użytek ekologiczny - jedna z form ochrony przyrody w Polsce. W brzmieniu Ustawy
o ochronie przyrody z 2004 roku:
Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów, mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej - naturalne zbiorniki wodne, śródpolne
i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt, i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania
Istotnym powodem tworzenia użytków ekologicznych jest potrzeba objęcia ochroną niewielkich powierzchniowo obiektów, ale cennych pod względem przyrodniczym.
Nie mogły one być objęte ochroną rezerwatową ze względu na niewielką powierzchnię
i zazwyczaj mniejszą rangę ich walorów przyrodniczych.
W Polsce znajduje się 6686 użytków ekologicznych o łącznej powierzchni ok. 45 tys. ha.
Użytek ekologiczny ustanawia rada gminy (do końca czerwca 2009 r. prawo takie miał także wojewoda), w odpowiedniej uchwale określając: nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części. Uchwała wymaga uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Wprowadzane zakazy wybiera się spośród pozycji wymienionych w art. 45 ustawy o ochronie przyrody.
Rada gminy może również, ale tylko po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, znieść użytek w przypadku utraty jego wartości, albo w przypadku gdy koliduje on z realizacją inwestycji celu publicznego. Rada gminy nie ma kompetencji do zlikwidowania użytku w innych przypadkach, niż te dwie sytuacje wyraźnie wymienione
w ustawie.
Zgodnie z art. 115 ustawy o ochronie przyrody, sprawujący nadzór nad daną formą powinien „na obrzeżach lub w pobliżu formy ochrony przyrody” umieścić tablice informującą o nazwie formy ochrony o zakazach obowiązujących w stosunku do niej.
Gmina WITNICA
Powiat Gorzów Wlkp.
TORFOWISKO MOSINA - 03.05.2002 r.
R.W.L. Nr 5 z 2002 r. (Dz.U.Woj.Lub. Nr 44, poz. 554)
Ochrona ekosystemów mających znaczenia dla zachowania różnorodnych typów siedlisk.

Właściciel Skarb Państwa, Nadleśnictwo Bogdaniec,

Obręb ewidencyjny Mosina - działki nr 182, 207